Khutbah Jumat: Akhlak Guru dan Murid
Khutbah Pertama
إِنّ
الْحَمْدَ ِللهِ نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِيْنُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ وَنَعُوْذُ بِاللهِ
مِنْ شُرُوْرِ أَنْفُسِنَا وَسَيّئَاتِ أَعْمَالِنَا مَنْ يَهْدِهِ اللهُ فَلاَ
مُضِلّ لَهُ
وَمَنْ يُضْلِلْ فَلاَ هَادِيَ لَهُ
أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّاللهُ وَحْدَهُ لاَ
شَرِيْكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ
اَللَّهُمّ
صَلِّ وَسَلِّمْ عَلى مُحَمّدٍ وَعَلى آلِهِ وِأَصْحَابِهِ وَمَنْ تَبِعَهُمْ
بِإِحْسَانٍ إِلَى يَوْمِ الدّيْن
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ
تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ
يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِيْ
خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ وَّخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ
مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيْرًا وَّنِسَاءً ۚ وَاتَّقُوا
اللّٰهَ الَّذِيْ تَسَاءَلُوْنَ بِهِ وَالْأَرْحَامَ ۗ إِنَّ
اللّٰهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيْبًا
يَا
أَيُّهَا الَّذِيْنَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَقُوْلُوْا قَوْلًا
سَدِيْدًا ۙ يُصْلِحْ
لَكُمْ أَعْمَالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوْبَكُمْ ۗ وَمَنْ
يُّطِعِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهُ فَقَدْ فَازَ فَوْزًا عَظِيْمًا
أمّا
بعد:
فَإِنَّ
خَيْرَ الْحَدِيْثِ كِتَابُ اللّٰهِ، وَخَيْرَ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ ﷺ،
وَشَرَّ الْأُمُوْرِ مُحْدَثَاتُهَا، وَكُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ، وَكُلَّ
بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ، وَكُلَّ ضَلَالَةٍ فِي النَّارِ.
Ma‘āsyiral Muslimīn raḥimakumullāh,
Setelah kita memanjatkan rasa
syukur ke hadirat Allah ﷻ serta bershalawat dan salam kepada
junjungan kita Nabi Muḥammad
ﷺ, marilah kita senantiasa meningkatkan
keimanan dan ketakwaan kepada Allah ﷻ dengan
sebenar-benarnya takwa. Dengan iman dan takwa itulah kita berharap kelak dapat
menghadap Allah ﷻ dalam keadaan diridhai-Nya serta
memperoleh keselamatan dan kebahagiaan di dunia dan di akhirat.
Khutbah Jumat: Bahaya Khamar
Ma‘āsyiral Muslimīn raḥimakumullāh,
Menuntut ilmu bukan hanya soal menambah
pengetahuan, tetapi juga mempunyai akhlak mulia. Akhlak yang baik tidak hanya
menjadi perhiasan ilmu, tetapi menambah keberkahan dan manfaatnya. Khutbah
siang ini, akan kita bahas akhlak utama yang harus dimiliki oleh guru dan murid
yang patut direnungkan. Sebagaimana pesan Imam Malik rahimahullah kepada
muridnya:
تَعَلَّمِ ٱلأَدَبَ قَبلَ أَن
تَتَعَلَّمَ ٱلعِلمَ
“Pelajarilah adab sebelum engkau
mempelajari ilmu."
1. Guru adalah Teladan
Guru tidak hanya menyampaikan ilmu,
tetapi juga teladan dalam akhlak. Setiap tindakan dan ucapan guru jadi contoh
bagi murid-muridnya. Rasulullah ﷺ adalah guru terbaik, beliau
bersabda:
إِنَّمَا بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَكَارِمَ
الأَخْلاَقِ
“Sesungguhnya aku diutus untuk
menyempurnakan akhlak mulia.” (HR. Ahmad)
2. Menjaga Ucapan
Saat menyampaikan ilmu, guru harus
berhati-hati dalam memilih apa yang keluar dari lisannya agar tidak menyinggung
perasaan jamaah atau murid, juga tidak merendahkan. Rasulullah ﷺ bersabda
dalam HR. Bukhari dan Muslim,
مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللهِ وَالْيَوْمِ
الآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا، أَوْ لِيَصْمُتْ
“Siapa beriman pada
Allah dan hari akhir, maka berkatalah yang baik, atau diamlah.”
3. Membantu yang
Membutuhkan
Dengan saling membantu dan
memberi, hubungan antara guru dan jamaah akan semakin erat. Dalam Adabul Mufrad
Imam Al Bukhari meriwayatkan bahwa Rasulullah ﷺ bersabda,
تَهَادَوْا تَحَابُّوا
“Hendaklah kalian saling
memberi hadiah, niscaya kalian akan saling mencintai.”
4. Berakhlak Baik
Guru dan murid wajib saling
menjaga adab agar ilmu yang diajarkan dan dipelajari menjadi berkah. Rasulullah
ﷺ bersabda,
لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَرْحَمْ
صَغِيرَنَا وَيُوَقِّرْ كَبِيرَنَا
“Tidak termasuk golongan
kami siapa yang tidak menyayangi yang kecil dan tidak menghormati yang lebih
tua.” (HR. Tirmidzi)
Ma‘āsyiral
Muslimīn raḥimakumullāh,
Demikian khutbah pertama ini.
بَارَكَ
اللَّهُ لِي وَلَكُمْ فِي الْقُرْآنِ الْعَظِيمِ، وَنَفَعَنِي وَإِيَّاكُمْ بِمَا
فِيهِ مِنَ الْآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيمِ
أَقُوْلُ
قَوْلِي هَذَا وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الْعَظِيْمَ لِي وَلَكُمْ وَلِسَائِرِ
الْمُسْلِمِيْنَ وَالْمُسْلِمَاتِ فَاسْتَغْفِرُوْهُ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُوْرُ
الرَّحِيْمُ
Khutbah Kedua:
إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ نَحْمَدُهُ
وَنَسْتَعِيْنُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ، وَنَعُوْذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُوْرِ
أَنْفُسِنَا وَمِنْ سَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا، مَنْ يَّهْدِهِ اللَّهُ فَلَا
مُضِلَّ لَهُ، وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ. وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ
إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيْكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ
وَرَسُوْلُهُ.
Ma‘āsyiral
Muslimīn raḥimakumullāh,
Dalam
hadits shahih, Nabi ﷺ mengajarkan sebuah do’a,
اللّهُمَّ اهْدِنِى لِأَحْسَنِ
الأَخْلاَقِ لاَ يَهْدِى لِأَحْسَنِهَا إِلاَّ أَنْتَ
“Ya
Allah, tunjukilah padaku akhlak yang baik. Tidak ada yang dapat menunjuki
pada baiknya akhlak kecuali Engkau.” (HR. Muslim)
Ma‘āsyiral
Muslimīn raḥimakumullāh,
Semoga
Allah ﷻ menjaga kita dan para guru kita
dengan akhlak yang baik dan ilmu yang bermanfaat. Marilah kita tutup khutbah ini
dengan doa.
اِنَّ اللهَ وَمَلاَئِكَتَهُ يُصَلُّوْنَ
عَلىَ النَّبِىْ يَاَ يُّهَا الَّذِيْنَ آمَنُوْا صَلُّوْا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوْا
تَسْلِيْمًا
اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ
وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيْمَ وَعَلَى آلِ
إِبْرَاهِيْمَ، إِنَّكَ حَمِيْدٌ مَجِيْدٌ. وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ
مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيْمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيْمَ،
إِنَّكَ حَمِيْدٌ مَجِيْدٌ
اللهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُسْلِمِيْنَ
وَالمسْلِمَاتِ وَالمؤْمِنِيْنَ وَالمؤْمِنَاتِ الأَحْيَاءِ مِنْهُمْ
وَالأَمْوَاتِ إِنَّكَ سَمِيْعٌ قَرِيْبٌ مُجِيْبُ الدَّعْوَةِ
رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ
إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ
رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَآ إِن
نَّسِينَآ أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَآ إِصْرًا كَمَا
حَمَلْتَهُۥ
عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا
بِهِۦ
وَٱعْفُ عَنَّا وَٱغْفِرْ لَنَا وَٱرْحَمْنَآ أَنتَ مَوْلَىٰنَا فَٱنصُرْنَا عَلَى
ٱلْقَوْمِ ٱلْكَٰفِرِينَ
اللَّهُمَّ أَعِزَّالْإِسْلَامَا وَ الْمُسلِمِين وَأَذِلَّ الشِّرْكَ وَاْلمُشْرِكِيْنَ
اللَّهُمَّ انْصُرْ إِخْوَانَنَا
الْمُسْلِمِيْنَ المُجَاهِدِينَ وَاْلمُسْتَضْعَفِيْنَ فِي فِلَسْطِين
اللَّهُمَّ انْصُرْ إِخْوَانَنَا
الْمُسْلِمِيْنَ المُجَاهِدِينَ
فِي كُلِّ مَكَانٍ وَزَمَانٍ
اللَّهُمَّ إنَّا نَسْأَلُكَ الهُدَى،
والتُّقَى، والعَفَافَ، والغِنَى
اللَّهُمَّ إِنِّى أَسْأَلُكَ عِلْمًا
نَافِعًا وَرِزْقًا طَيِّبًا وَعَمَلاً مُتَقَبَّلاً
اَللَّهُمَّ أَرِنَا الْحَقَّ حَقًّا
وَارْزُقْنَا اتِّبَاعَهُ، وَأَرِنَا الْبَاطِلَ باَطِلاً وَارْزُقْنَا
اجْتِنَابَهُ
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً
وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
سُبْحَانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ وَسَلامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
Tidak ada komentar