Kultum Jawa: Nggayuh Urip Kang Berkah ing Wulan Berkah
Nggayuh Urip Kang Berkah ing
Wulan Berkah
Anggota Majelis Tabligh PDM
Sukoharjo
الْحَمْدُ لِلَّهِ
رَبِّ الْعَالَمِينَ، وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ ﷺ
Para sepuh pini sepuh ingkang kinurmatan,
bapak-bapak, ibu-ibu, mas-mas, mbak-mbak, saha adik-adik sekalian, sedaya
jamaah Masjid... ingkang dipun rahmati Gusti Allah ﷻ.
Alhamdulillah, dalu punika kita sedaya taksih
kaparingan nikmat iman lan sehat, saengga saged nglaksana’aken shalat Isya’,
tarawih, lan witir kanthi berjamaah. Mboten kraos, sampun mlebet malem nopo
dalu kapitu, tegesipun Ramadhan sampun lumampah seminggu. Mugi-mugi sedaya amal
ibadah ingkang sampun kita tindakaken dipun tampi dening Gusti Allah ﷻ minangka
amal kesaenan lan dipun ganjar pahala ingkang ageng. Aamiin.
Kula ugi ndedonga, mugi sedaya jamaah Masjid...,
warga saha masyarakat Kampung... umumipun, tansah dipun paringi kesehatan,
kelapangan, lan keberkahan dening Gusti Allah ﷻ, saengga saged istiqamah nglampahi ibadah ngantos pungkasanipun
wulan Ramadhan. Aamiin, aamiin ya Rabbal ‘alamin.
Jamaah ingkang kinurmatan,
Ing kultum cekak punika kula mboten badhe
ngrembag ingkang rumit-rumit, utawi dawa-dawa. Mboten. Cekak lan aos kemawon,
babagan berkah. Kados pundi caranipun supados gesang kita saged dados berkah?
Kita asring mireng tembung “berkah”, “mugi
berkah”, “Ramadhan wulan berkah”, “syahrun mubarok”. Rasulullah ﷺ nate
ngendika:
قَدْ جَاءَكُمْ رَمَضَانُ، شَهْرٌ مُبَارَكٌ...
Tegesipun: “Sampun rawuh dhateng panjenengan
wulan Ramadhan, wulan ingkang mubarok (kebak berkah).”
Berkah punika dhasaripun kebahagiaan gesang.
Kathah tiyang kagungan bandha kathah nanging boten tentrem. Omah ageng,
kendaraan kathah, nanging gesangipun mumet kebak masalah. Ugi wonten tiyang
ingkang umure dawa, nanging kirang amalipun. Mula ingkang kita butuhaken mboten
namung kathahipun bandha utawi dawanipun umur, nanging gesang ingkang berkah —
gesang ingkang kebak manfaat lan dipun ridhai Allah ﷻ.
Makna Berkah
Tegesipun berkah punika tetepipun kesaenan,
kathahipun, ngrembakanipun, lan kelanggenganipun. Asalipun saking akar kata بَرَكَ ingkang ngemot makna:
الثبوت (tetep lan kukuh)
الزيادة (tambah)
النماء (ngrembaka)
Dados berkah punika kesaenan ingkang tetep, saya
nambah, lan maringi manfaat ingkang langgeng. Mboten namung kathah jumlahipun,
nanging kathah manfaatipun.
Tuladha:
• Bandha sekedhik nanging cekap lan tentrem →
punika berkah.
• Umur mboten dawa nanging kebak amal → punika
berkah.
• Ilmu sekedhik nanging dipun amalaken → punika
berkah.
Cekakipun, berkah punika kesaenan saking Gusti
Allah sekedhik ingkang dipun tambah lan dipun lestantunaken manfaatipun.
Sakmenika, kados pundi kiatipun supados gesang
kita saged berkah?
Sepisan: Ngleresaken Niat
Rasulullah ﷺ ngendika:
إِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ
“Sakabehing amal gumantung marang niate.”
(HR. Bukhari lan Muslim)
Ing wulan Ramadhan kathah amal kesaenan ingkang
saged kita tindakaken, kados siyam, shalat, sedekah, lan sanesipun. Nanging
sedaya punika wonten syaratipun, inggih punika niat ingkang lurus, iman, lan
ngarep-arep ganjaran saking Allah ﷻ. Menika nedahaken sepinten wigatosipun niat ingkang leres. Niat
ingkang lurus saged ndadosaken amal dados berkah. Mboten namung babagan ibadah,
nanging ugi sedaya urusan gesang. Tuladhanipun, nalika mbangun griya, menawi
niatipun amargi Allah ﷻ lan kangge kabecikan kulawarga, sanes kangge pamer,
insyaAllah gesangipun dados berkah. Katerangan: Amal ingkang sami, pahalanipun
saged benten amargi niatipun benten. Tiyang kalih sami tarawih, nanging ingkang
setunggal niatipun amargi Allah ﷻ, ingkang sanesipun namung melu-melu. Ingkang ikhlas bakal pikantuk
berkah langkung ageng.
Conto: Makarya pados nafkah menawi dipun niataken
kagem ibadah lan nyekapi keluarga, insyaAllah dados amal lan berkah.
Kalih: Nyaket Kaliyan Al-Qur’an
Allah ﷻ ngendika:
شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنزِلَ فِيهِ
الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ
“Sasi Ramadhan iku
sasi tumuruning al-Qur’an, minangka dadi pituduh marang para manungsa.” (QS Al-Baqarah: 185)
Katerangan: Al-Qur’an punika sumber berkah. Omah
ingkang wonten swara tilawah, manah tiyang wonten saklebetipun langkung
tentrem.
Conto: Saben dinten netepaken target maos setunggal
juz utawi setunggal lembar kanthi istiqamah, mboten namung maos nanging dipun
pahami lan dipun amalaken.
Tiga: Kathah Doa lan Istighfar
Allah ﷻ ngendika:
وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي
قَرِيبٌ ۖ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ
“Lan nalikane para
kawulaningsun padha matur marang sira (Muhammad) nyuwun pirsa bab
sariraningsung, satemene Ingsun iku cedak. Ingsun maringi panyuwune wong kang
padha nyuwun, nalikane kalwulangingsun mau padha nyuwun marang Ingsun.” (QS. Al Baqarah [2]: 186)
Katerangan: Dosa saged ngalangi berkah.
Istighfar punika ngresiki ati lan mbukak lawang rezeki.
Conto: Saben rampung shalat, biasakna istighfar
lan ndedonga khusus kagem keluarga, usaha, lan kesehatan.
Sekawan: Remen Berbagi lan Sedekah
Hadits riwayat Ibnu Abbas: “Rasulullah ﷺ langkung dermawan nalika Ramadhan.” (HR. Bukhari lan Muslim)
Katerangan: Sedekah punika magnet berkah. Bandha
ingkang diparingake mboten suda, malah tambah berkah.
Conto: Nyisihaken sebagian rezeki saben dinten
kagem takjil, santunan yatim, utawi bantu tangga tepalih ingkang kesulitan.
Gangsal: Nambah Amal Rahasia
Rasulullah ﷺ nyebataken:
wong sing sedekah kanthi sembunyi-sembunyi kalebu wong sing dipun lindhungi
Allah. (HR. Bukhari lan Muslim)
Katerangan: Amal rahasia langkung ikhlas lan langkung
kuat nambah berkah.
Conto: Shalat tahajud nalikanipun tiyang sanes
sare, sedekah tanpa dipun umumaken, utawi paring pambyantu tiyang sanes tanpa
nyebut nami.
Panutup
Jamaah sekalian, gesang berkah punika mboten namung
kathahipun nikmat, nanging manfaat lan ketentremanipun. Menawi Ramadhan
ndadosaken kita langkung ikhlas, langkung caket kaliyan Al-Qur’an, langkung
kathah ndedonga, lan langkung remen berbagi, punika tandha berkah engkang
saestu.
Mugi Allah ﷻ tansah maringi berkah dhateng gesang, keluarga, lan amal kita sedaya. Aamiin ya Rabbal ‘alamin.
Tidak ada komentar